Welke kabeldikte bij welke automaat? Aderdikte correct afstemmen

Een te dunne kabel achter een te grote automaat is een reëel brandrisico: de automaat schakelt pas uit bij een stroom die de kabel zelf al lang niet meer veilig kan verwerken. Het AREI koppelt daarom elke kabeldikte aan een maximaal toegelaten automaatwaarde - een combinatie die je nooit naar eigen inzicht mag aanpassen, ook niet "voor de zekerheid" een grotere automaat.

Waarom bepaalt de kabeldikte de automaat, en niet omgekeerd?

Stroom die door een kabel loopt, ondervindt weerstand. Hoe dunner de kabel, hoe hoger die weerstand, en hoe meer de kabel opwarmt bij eenzelfde stroomsterkte. Bij aanhoudende overbelasting kan die opwarming de isolerende bekleding laten smelten - met kortsluiting en brandgevaar tot gevolg. De automaat is er net om dat te voorkomen: hij moet uitschakelen ruim voordat de kabel een gevaarlijke temperatuur bereikt. Een automaat met een te hoge waarde voor de aangesloten kabeldikte doet dat niet op tijd, en verliest daarmee zijn beschermende functie volledig.

De toegelaten combinaties volgens het AREI

Een residentiële installatie gaat tot maximaal 63A per kring - dit zijn de gangbare combinaties binnen dat bereik:

Deze waarden gelden voor de nominale stroom van de automaat zelf; de bijhorende smeltveiligheid (voor wie nog met ouder materiaal werkt) ligt telkens een stap lager.

Andere factoren die de nodige kabeldikte beïnvloeden

De tabel hierboven is het uitgangspunt, maar niet het volledige verhaal. Een aantal factoren kan een dikkere kabel noodzakelijk maken, ook bij een gelijkblijvende stroomsterkte:

Licht en stopcontacten op één kring

Stopcontacten, verlichting en vaste toestellen mogen volgens het AREI in elke ruimte op dezelfde kring zitten, niet enkel in de badkamer. Daarbij geldt:

• Een lichtpunt, of een groep lichtpunten met één gemeenschappelijke schakelaar, telt mee als een stopcontact. Per kring zijn er maximaal 8.
• De wasmachine, de vaatwasser, de droogkast, de kookplaat, de oven en elk toestel vanaf 2.600 W krijgen een eigen kring.
• Heeft je woning meer dan twee kamers, dan heb je minstens twee kringen voor de verlichting nodig. Zo zit je niet overal in het donker als één automaat uitvalt.
• Bij een kabel van 2,5 mm² hoort een automaat van maximaal 20 A, of een smeltzekering van maximaal 16 A.

Waarom dit geen kwestie van "veilig overdimensioneren" is

Een dikkere kabel dan strikt nodig plaatsen is nooit een probleem - een grotere automaat dan de kabel toelaat, wel. Het is een courante misvatting dat een grotere automaat "extra veiligheid" biedt: het omgekeerde is waar, want de automaat beschermt precies tot het punt waarop hij is ingesteld. Bij twijfel over welke combinatie voor jouw kring van toepassing is - zeker bij zwaardere verbruikers zoals een kookplaat, warmtepomp of laadpaal - dimensioneren wij dit standaard mee bij het ontwerp van je elektrisch schema, zodat elke kring zowel veilig als AREI-conform is.

Veelgestelde vragen

Welke automaat hoort bij welke kabeldikte?

1,5 mm² met 16 A, 2,5 mm² met 20 A, 4 mm² met 25 A, 6 mm² met 40 A en 10 mm² met 63 A.

Mag ik een grotere automaat plaatsen voor extra veiligheid?

Nee. Een grotere automaat dan de kabel toelaat verliest zijn beschermende functie. Een dikkere kabel dan strikt nodig is daarentegen nooit een probleem.

Welke factoren vragen een dikkere kabel?

De kabellengte, de omgevingstemperatuur en kabelgoten waarin veel kabels samen liggen.

Bron: AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties), Boek 1 (2026).